72 gün önce "dezenflasyon çıpası kırıldı" diyorduk. Bugün çıpa gevşedi ama koptu diyemeyiz. Haziran TÜFE %32.11 (Mayıs'tan -0.50 puan) — dezenflasyon YENİDEN başladı, yavaş ve gıda ağırlıklı. Rezervler 163 mlr $'a fırladı, yabancı carry trade DİBS'e 6 ayın zirvesi (+1.25 mlr $ tek hafta), CDS 206bp ile 9 haftanın dibi. Ama üç fren: Fitch görünümü "pozitif"ten "STABLE"a çekti (17 Tem), Fed'in Warsh'lı dot plot şahin sürprizle 2026 medyanını %3.8'e çıkardı (18 Haz), Hürmüz'de Husi baskısıyla Brent 22 Tem itibariyle yeniden 91-94 $. Ve içeride ana risk: 6 Temmuz'da İmamoğlu Silivri'de 3 dava aynı gün — CHP-DEM ekseninde tansiyon Q3'ün ana siyasi riski.
Enflasyon patikası: yavaş ama sürüyor. Haziran TÜFE aylık %0.99, yıllık %32.11 — Mayıs (%32.61) ve Nisan şoku (%32.37) sonrasında ilk anlamlı düşüş. Çekirdek C %29.84, hizmet enflasyonu hala yapışkan (aylık +%1.69). Gıda tek başına 8.61 puan katkıyla en büyük kaynak; buğday üretimi 22.8 mn ton (+%6.7 y/y) iyileşse de fiyat baskısı sürüyor. TCMB PKA Temmuz: yıl-sonu %29.21 (Haziran %29.14'ten hafif yukarı — dip gördü). 12a ileri %23.95, 24a ileri %17.83. Beklentiler Nisan şokunda patlamadı, o çok önemli. Ancak petrol yeniden yükselirse Q3-Q4 dezenflasyon hızı düşer.
Rezerv toparlanması + carry trade: net pozitif. 10 Tem brüt rezerv 163.3 mlr $, net 56.3 mlr, swap hariç net 42.5 mlr — Haz-Tem'de +9-10 mlr $ hızlı toparlanma. Ana motor: yabancı carry trade. Reel faiz +13pp, TL kontrollü değer kaybediyor (Mayıs ~44 → Tem ~47.3, %7 nominal aşınma), 10Y tahvil %34.82 — yabancıya cazip. Yabancı DİBS alımı 10 Tem haftası 1.25 mlr $ (Ocak'tan beri zirve), ancak HİSSE tarafında zayıf (+33.5 mn). Tahvile giriyorlar, hisseye değil — bu ayrım kritik: piyasa Türkiye'nin faizini seviyor ama şirket kârları/hukuk devletine mesafeli.
Reel ekonomi hala yorgun. Haziran PMI 47.1 (Nisan dibi 45.7'den toparlanma ama 4 aydır eşik altında — daralma sürüyor). Mayıs sanayi üretimi aylık -%2.9 (imalat -%3.3), Kurban Bayramı takvim etkisi ağır ama trend zayıf. İşsizlik Mayıs'ta %8.2 sabit (gençte 14.8, +0.4pp yukarı). KKO Haziran %74.5, kısmi toparlanma. Cari denge Mayıs -1.46 mlr $ (beklenti -1.0), 12a yıllıklandırılmış -37.3 mlr — Nisan'daki 39.7'den iyileşme. Altın+enerji hariç çekirdek +3.6 mlr ile güçlü. Haziran ihracat rekoru 24.94 mlr $ (+%21.8 y/y) → yıllıklandırılmış 277.9 mlr.
Küresel: Fed şahin, ECB sıkı, petrol yeniden risk. 18 Haziran FOMC (Kevin Warsh'ın ilk toplantısı) %3.50-3.75 sabit ama dot plot 2026 medyanını %3.4'ten %3.8'e revize etti — şahin sürpriz. 29 Temmuz FOMC piyasa sabit fiyatlıyor. ECB Haziran'da +25bp faiz artışı (İran savaşı enerji şoku gerekçesi), Lagarde 2026 enflasyon tahminini %3.0'e yükseltti. Brent 22 Temmuz 91-94 $ — Nisan zirvesi 126 → Haziran dip 73 → Temmuz'da +%12 haftalık ralli (19 haftanın en güçlüsü). Husiler Kızıldeniz'i kapatma çağrısı yaptı. Hürmüz gerilimi tetiklendikçe Türkiye için yıllık 4-6 mlr $ ek cari açık riski. Rusya-Ukrayna'da Putin "İstanbul mutabakatı temelinde" dedi, Türkiye arabulucu pozisyonu aktif.
Ana risk: iç siyasi tansiyon Q3'ün belirleyicisi. 6 Temmuz'da İmamoğlu Silivri'de üç dava aynı gün: casusluk davası 4. duruşma ara karar (20'şer yıla kadar hapis istemi); çıkar amaçlı suç örgütü davasında 414 sanık (53 tutuklu) yargılanıyor; diploma davası sürüyor. Mahkemenin siyasi savunmayı sınırlamak istediği vurgulanıyor. CHP genel merkezine "mutlak butlan/kayyum" tartışması Mayıs-Temmuz'da yoğun; Özgür Özel ara seçim çağrısı yaptı. DEM Parti kapatma davası baskısında isim/tabela değişikliği planlıyor. 7-8 Temmuz NATO Zirvesi'nde gazeteci Yıldız Tar tutuklandı, siteler engellendi. RTÜK SZC/Halk/Koza TV cezaları. Fitch görünümü "pozitif"ten "STABLE"a çekmesinde siyasi risk kısmen etkili. 17 Tem Fitch teyidi hafif bir sinyaldi — S&P bir sonraki gözden 16 Ekim, o tarihe kadar siyasi eksenin fiyatlanması sürecek.
Maliye: disiplin sürüyor ama seçim ekonomisi işaretleri var. Haziran bütçe +114.2 mia TL fazla, faiz dışı fazla 315.8 mia. 6a kümülatif açık 942.8 mia TL, faiz dışı fazla 521.4 mia — kurumlar vergisi tahsilatı güçlü. Şimşek 6a'da 38 mia TL iyileşme açıkladı. Temmuz emekli/memur ara zamları: SSK/Bağ-Kur %17.75, memur %13.51 — enflasyon farkı ödemesi. Yeni büyük paket yok ama 2026 sonu-2027 ortası seçim ekonomisi penceresi başında olduğumuzu unutmayalım (2017/2022 patern).
Sonuç: temkinli dezenflasyon, tansiyon dolu Q3. Önümüzdeki 30 günün dört testi: (1) 23 Tem TCMB PPK bugün (sabit/sınırlı indirim beklentisi), (2) 29 Tem FOMC (Warsh şahinliği pekişir mi?), (3) Hürmüz/Kızıldeniz gerilim seyri (Brent 100 $ üstüne çıkarsa dezenflasyon durur), (4) İmamoğlu davaları ve CHP genel merkez tartışması. İyi senaryo (olasılık %35): TCMB sınırlı indirim, Brent 85 altına iner, Temmuz TÜFE %1'in altında, siyasi eksende yumuşama → 12 ayda %25-27 TÜFE, kur 50 TL, BIST 15.000+. Baz senaryo (%50): TCMB sabit, Brent 90-100 bandında, Temmuz-Ağustos TÜFE %1.5-2, siyasi tansiyon devam → 12 ayda %28-30 TÜFE, kur 53 TL, BIST 14.000-14.500. Kötü senaryo (%15): Brent 110+, TCMB acil sıkılaştırma zorunda, İmamoğlu ağırlaşan kararlar + CHP genel merkez müdahale → 12 ayda %33+ TÜFE, kur 58 TL, BIST düzeltme, yabancı çıkışı hızlanır. Panel şu an temkinli baz senaryoya çıpalı — sigorta katmanı (altın, dolar) ağırlığı korunmalı, ama panik seviyesinde değil.
Composite formülü: Her kalem (okuma × etki_puanı × velocity_ağırlığı) ile toplanır, toplam ağırlığa bölünür. Okuma 0-100 arası Türkiye için sağlık skoru (100 = optimal, 0 = kriz).
Velocity ağırlıkları: Her ufkun farklı ağırlık tablosu var. Kısa vade (3 gün/hafta) için V1=1.0, V2=0.7, V3=0.2, V4=0.05, V5=0. Uzun vade (12 ay) için V1=0.5, V2=0.8, V3=1.0, V4=0.9, V5=0.6. Böylece kısa vadede FED, CDS, BIST gibi hızlı kalemler dominant olurken, uzun vadede yapısal reformlar daha fazla söz sahibi oluyor.
Tahmin modelleri: TL, enflasyon, altın ve gayrimenkul için composite değerleri heuristic modellere besleniyor (sağlık eşiği 60; altında kur yükselir, üstünde stabilize olur). Sinyaller kısa-orta ufuk ortalamasından üretiliyor.
Canlı veri: USDTRY, Brent, altın, VIX, DXY, US10Y, BIST, MSCI EM, gümüş, S&P 500 Yahoo Finance'tan otomatik çekilir (CORS proxy: /api/market). TCMB politika faizi, TÜFE, çekirdek C, rezervler, cari denge TCMB EVDS'ten (/api/evds, API key gerektirir). Her gösterge için tanımlı target → crisis eşiklerine göre 0-100 okuma otomatik normalleştirilir.
Güven aralığı: Composite'in son 30 günlük standart sapmasından ±%95 CI hesaplanır. Dar band = istikrarlı dönem, geniş band = türbülans.
Backtest: Her ziyarette günün composite'i localStorage'a kaydedilir. 7/30/90 gün önceki horizon tahminleri bugünkü gerçekleşme ile karşılaştırılıp MAPE (ortalama mutlak yüzde hata) raporlanır.
Kısıtlar: Bu bir modeldir, fal değil. Kara kuğu olayları (deprem, darbe, sürpriz yaptırım) composite'te yer almaz. Tüm projeksiyonlar karar destek amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Bu web sitesi (makroendeks.com, bundan sonra "Site") Türkiye makroekonomik göstergelerini izleyen, eğitim ve analiz amaçlı bir karar destek aracıdır. Siteyi kullanarak aşağıdaki koşulları okuduğunuzu, anladığınızı ve kabul ettiğinizi beyan etmiş sayılırsınız.
Sitede sunulan hiçbir içerik (composite endeks, uzman görüşü, tahmin şablonları, senaryo çıktıları, uyarı sinyalleri, yorum ve değerlendirmeler dahil) Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatı çerçevesinde yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği, araştırma raporu veya alım-satım tavsiyesi değildir. Yorumlar geliştiricinin şahsi değerlendirmesi niteliğindedir.
Bu siteden elde edilen bilgilere dayanarak alınan herhangi bir yatırım, alım, satım, tutma veya finansal karardan doğabilecek kâr, zarar, fırsat maliyeti ve tüm doğrudan/dolaylı zararlardan münhasıran kullanıcı sorumludur. Site sahibi ve geliştirici bu tür kararların sonuçlarından hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Site, verileri üçüncü taraf kaynaklardan otomatik olarak alır:
Verilerin doğruluğu, tamlığı, güncelliği veya kesintisiz erişilebilirliği konusunda hiçbir açık veya zımni garanti verilmemektedir. Kaynaklardan iletilen hatalı, eksik veya gecikmeli veriler nedeniyle oluşan sapmalardan Site sahibi sorumlu değildir.
Bu Site; TCMB, Yahoo Finance, Bloomberg, Reuters, SPK veya adı geçen hiçbir kredi derecelendirme kuruluşu, banka, aracı kurum, kamu kurumu ile bağlı, yetkili, sponsor veya ortak değildir. Kaynak atıfları salt bilgilendirme amaçlıdır.
Uygulanabilir hukukun izin verdiği azami ölçüde, Site sahibi; kullanıcıya karşı Site'nin kullanımından veya kullanılamamasından doğan doğrudan, dolaylı, arızi, özel, cezai veya sonuç olarak ortaya çıkan zararlardan (kâr kaybı, veri kaybı, iş kesintisi dahil) sorumlu tutulamaz. Bu sınırlama, Site sahibinin böyle bir zarar olasılığı hakkında bilgilendirilmiş olması durumunda dahi uygulanır.
Site'nin yapı, tasarım, metodoloji dokümantasyonu, grafikler ve yorum metinleri Site sahibine aittir. Ticari amaçlı yeniden yayın, API tekrar satışı veya model parametrelerinin lisanssız dağıtımı yasaktır. Bireysel, akademik veya eğitim kullanımı serbesttir; kaynak belirtilmesi rica olunur.
Site sahibi; bu beyanı, model parametrelerini, gösterge setini, arayüzü ve içeriği önceden bildirimde bulunmaksızın değiştirme hakkını saklı tutar. Güncel metodoloji parametreleri her an metodoloji panelinden JSON olarak indirilebilir.
Bu beyan ve Site kullanımından doğabilecek uyuşmazlıklarda Türkiye Cumhuriyeti hukuku uygulanır; yetkili yargı merci İstanbul mahkemeleri ve icra daireleridir.