Bugün saat 14:00'te TCMB piyasayı şaşırttı: %37 SABİT. Piyasanın çoğu 100-150bp indirim bekliyordu, Merkez pas geçti — koridor da korundu (%35.5-%40). Bu, yılın en net bağımsızlık testiydi ve geçildi. Karahan'ın tonu şahin: "fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruş". Piyasa tepkisi sınırlı — BIST 14.077 (-%0.43), USD/TRY 47.24 (+%0.05), CDS 206bp'de sabit. Ama arka planda iki sarı ışık yanıyor: Brent 100-102 dolara çıktı (Hürmüz + Bab el-Mendep) ve hizmet enflasyonu %39.64 ile %40'a dayandı. Piyasa indirim döngüsünü artık 10 Eylül PPK'ya erteledi.
Kararın kendisi: neden sabit tuttular? Üç gerekçe okunuyor. Bir, Brent 100 doları aştı — TCMB Temmuz TÜFE'sinde enerji kaynaklı geçici artış bekliyor ve indirimi bu artışın üstüne bindirmek istemedi. İki, hizmet enflasyonu %39.64 ile hâlâ %40'a dayanıyor; manşet %32.11'e inmiş olsa da katılığın kaynağı çözülmedi. Üç, kredibilite. Piyasa indirim bekliyorken sabit tutmak, "biz veriye bakarız, beklentiye değil" mesajı — Fitch'in 17 Temmuz'da görünümü pozitiften stabile çekmesinden sonra bu mesaja ihtiyaç vardı. Karahan'ın "toplantı bazlı, temkinli" ifadesi, Eylül'e kapıyı açık bırakıyor ama taahhüt vermiyor.
Piyasa nasıl karşıladı: sessizlik, çünkü fiyatlıydı. BIST 100 14.077.67 ile %0.43 düştü — bu düşüşün büyük kısmı TCMB değil, küresel AI-hisse satış dalgası ve Brent'in 100 dolara çıkması. USD/TRY 47.24'te (+%0.05), yani neredeyse tepkisiz; EUR/TRY 53.79'a geriledi. 10Y tahvil %34.82'de. CDS 206bp'de sabit. Bu tablonun anlamı net: sabit karar TL'yi destekledi, indirim beklentisi zaten tam fiyatlı değildi. Yabancı yatırımcı da bunu teyit ediyor — 17 Temmuz haftasında hisseye +37.5 mn dolar giriş (üst üste 6. hafta alım), DİBS'e +196.6 mn. Hisse stoku 41 mlr, DİBS 17 mlr dolar. Yabancı artık sadece tahvilde değil, hissede de alıcı — bu Nisan-Mayıs'a göre önemli bir dönüş.
Reel ekonomi: iki farklı hikâye aynı anda. Bir yanda çöküş — Haziran PMI 47.1 (Mayıs 49.8'den sert düşüş, 4. ay daralma), beyaz eşya iç satış -%15 / ihracat -%11 / H1 üretim -%15 (TÜRKBESD "alarm" dedi), Mayıs sanayi üretimi aylık -%2.9. Diğer yanda canlanma — Haziran'da 129.979 konut satıldı (+%9.3 aylık), ipotekli satış 25.993 ile +%72.1 yıllık patladı. Bu çelişki tesadüf değil: hane halkı faiz indirimi bekleyip konuta koştu, ama dayanıklı tüketimde nakit yok. Kredi kartı borcu 3.18 trilyon TL (+%53.6 y/y), toplam bireysel borç 6.68 trilyon, hane borç/GSYH %10.1'e çıktı. TCMB'nin bugünkü sabit kararı bu konut momentumunu soğutabilir.
Dış denge ve rezerv: sağlam ama petrol tehdidi altında. Mayıs cari açığı -1.459 mlr dolar (beklenti -1.0, sürpriz açık), 12 aylık -37.3 mlr. Altın+enerji hariç çekirdek +3.63 mlr fazla — yani yapısal taraf güçlü, sorun enerji ithalatı. Hizmet gelirleri net +5.21 mlr (turizm 3.82, taşımacılık 2.24). Brent 100-102'de kalıcı olursa yıllık 6-9 mlr dolar ek cari açık gelir ve bu çekirdek fazlayı yer. Rezerv 24 Temmuz haftası 162.6 mlr dolar (altın 100.2 / döviz 54.7) — 10 Temmuz'daki 163.3'ten hafif geri çekilme, ama Haziran-Temmuz'daki +9-10 mlr toparlanma korundu.
Küresel: Fed'de artış tartışması başladı. 29 Temmuz FOMC'de %3.50-3.75 sabit bekleniyor (5. sabit karar), ama tablo değişiyor: üç üye (Hammack, Kashkari, Logan) 25bp ARTIŞ tercih ediyor ve piyasa Eylül'e %33 hike olasılığı fiyatlıyor. Warsh forward guidance yerine kısa metin tercih ediyor — belirsizlik yönetimi zorlaşıyor. ECB 11 Haziran'daki +25bp sonrası izleme modunda, 24 Temmuz kararı gündemde. Bu iki merkez bankasının şahin kalması, TCMB'nin Eylül'de indirim yapma alanını daraltır. Fitch BB-/stabil (17 Tem) — dış denge ve TL istikrarına dair endişe gerekçe gösterildi. S&P'nin bir sonraki gözden geçirmesi 16 Ekim.
Siyaset: CHP'nin kurumsal belirsizliği derinleşiyor. İmamoğlu'nun casusluk davasında 6 Temmuz'daki 4. duruşmada savunma sırasında salondan çıkarıldı, savunma 8 Temmuz'a sarktı; 20 yıla kadar hapis talebi masada. 13 Temmuz'daki bilirkişi davasında ön ödeme yatırıldı, düşme bekleniyor. CHP İstanbul İl Başkanlığı'nda kayyum 30 Haziran kararıyla devam ediyor, kurultay davası ertelendi, genel merkez düzeyinde nullity davası sürüyor. Parti sözcüsü Sarı 18 Temmuz'da "kongreler Eylül'de başlıyor, 5 ay sürecek" dedi. Yani ana muhalefetin kurumsal belirsizliği Eylül'den Ocak'a kadar açık kalacak — bu, seçim takvimi spekülasyonlarını canlı tutar ve risk primine yansır. Olumlu tarafta: Türkiye Varlık Fonu Global SWF 2026 endeksinde puanını %84'e çıkardı, 100 fon arasında 20. sıraya yükseldi.
Sonuç: kredibilite kazanıldı, sıra petrolde. Bugünkü karar panelin para politikası bacağını güçlendirdi — TCMB bağımsızlık okuması 72'den 82'ye çıktı. Ama Brent'in 100 doları aşması, dezenflasyonun Q3'teki hızını doğrudan tehdit ediyor. Önümüzdeki 45 günün üç testi: (1) 29 Temmuz Fed — artış yanlısı üye sayısı artarsa TL'ye baskı; (2) 3 Ağustos Temmuz TÜFE'si — TCMB'nin uyardığı enerji etkisi ne kadar sert gelecek; (3) 10 Eylül PPK — piyasa çoğunluğu indirim döngüsünün burada yeniden başlamasını bekliyor, Ağustos'ta PPK yok. İyi senaryo (olasılık %35): Brent 85 altına iner, Temmuz TÜFE %1.5 altında, Eylül'de 100-150bp indirim → 12 ayda %26-28 TÜFE, kur 50-51, BIST 15.000+. Baz senaryo (%50): Brent 95-105 bandında, Temmuz TÜFE %2 civarı, Eylül'de sınırlı indirim veya yine sabit → 12 ayda %29-31 TÜFE, kur 52-53, BIST 14.000-14.800. Kötü senaryo (%15): Brent 115+, Hürmüz kapanır, Temmuz-Ağustos TÜFE %3+, TCMB sıkılaştırmaya döner + CHP kongre süreci kaotikleşir → 12 ayda %34+ TÜFE, kur 57-58, yabancı çıkışı. Panel temkinli baz senaryoda — sigorta katmanı korunmalı ama TCMB'nin bugünkü duruşu aşağı yönlü riskleri azalttı.
Composite formülü: Her kalem (okuma × etki_puanı × velocity_ağırlığı) ile toplanır, toplam ağırlığa bölünür. Okuma 0-100 arası Türkiye için sağlık skoru (100 = optimal, 0 = kriz).
Velocity ağırlıkları: Her ufkun farklı ağırlık tablosu var. Kısa vade (3 gün/hafta) için V1=1.0, V2=0.7, V3=0.2, V4=0.05, V5=0. Uzun vade (12 ay) için V1=0.5, V2=0.8, V3=1.0, V4=0.9, V5=0.6. Böylece kısa vadede FED, CDS, BIST gibi hızlı kalemler dominant olurken, uzun vadede yapısal reformlar daha fazla söz sahibi oluyor.
Tahmin modelleri: TL, enflasyon, altın ve gayrimenkul için composite değerleri heuristic modellere besleniyor (sağlık eşiği 60; altında kur yükselir, üstünde stabilize olur). Sinyaller kısa-orta ufuk ortalamasından üretiliyor.
Canlı veri: USDTRY, Brent, altın, VIX, DXY, US10Y, BIST, MSCI EM, gümüş, S&P 500 Yahoo Finance'tan otomatik çekilir (CORS proxy: /api/market). TCMB politika faizi, TÜFE, çekirdek C, rezervler, cari denge TCMB EVDS'ten (/api/evds, API key gerektirir). Her gösterge için tanımlı target → crisis eşiklerine göre 0-100 okuma otomatik normalleştirilir.
Güven aralığı: Composite'in son 30 günlük standart sapmasından ±%95 CI hesaplanır. Dar band = istikrarlı dönem, geniş band = türbülans.
Backtest: Her ziyarette günün composite'i localStorage'a kaydedilir. 7/30/90 gün önceki horizon tahminleri bugünkü gerçekleşme ile karşılaştırılıp MAPE (ortalama mutlak yüzde hata) raporlanır.
Kısıtlar: Bu bir modeldir, fal değil. Kara kuğu olayları (deprem, darbe, sürpriz yaptırım) composite'te yer almaz. Tüm projeksiyonlar karar destek amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Bu web sitesi (makroendeks.com, bundan sonra "Site") Türkiye makroekonomik göstergelerini izleyen, eğitim ve analiz amaçlı bir karar destek aracıdır. Siteyi kullanarak aşağıdaki koşulları okuduğunuzu, anladığınızı ve kabul ettiğinizi beyan etmiş sayılırsınız.
Sitede sunulan hiçbir içerik (composite endeks, uzman görüşü, tahmin şablonları, senaryo çıktıları, uyarı sinyalleri, yorum ve değerlendirmeler dahil) Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatı çerçevesinde yatırım danışmanlığı, portföy yöneticiliği, araştırma raporu veya alım-satım tavsiyesi değildir. Yorumlar geliştiricinin şahsi değerlendirmesi niteliğindedir.
Bu siteden elde edilen bilgilere dayanarak alınan herhangi bir yatırım, alım, satım, tutma veya finansal karardan doğabilecek kâr, zarar, fırsat maliyeti ve tüm doğrudan/dolaylı zararlardan münhasıran kullanıcı sorumludur. Site sahibi ve geliştirici bu tür kararların sonuçlarından hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Site, verileri üçüncü taraf kaynaklardan otomatik olarak alır:
Verilerin doğruluğu, tamlığı, güncelliği veya kesintisiz erişilebilirliği konusunda hiçbir açık veya zımni garanti verilmemektedir. Kaynaklardan iletilen hatalı, eksik veya gecikmeli veriler nedeniyle oluşan sapmalardan Site sahibi sorumlu değildir.
Bu Site; TCMB, Yahoo Finance, Bloomberg, Reuters, SPK veya adı geçen hiçbir kredi derecelendirme kuruluşu, banka, aracı kurum, kamu kurumu ile bağlı, yetkili, sponsor veya ortak değildir. Kaynak atıfları salt bilgilendirme amaçlıdır.
Uygulanabilir hukukun izin verdiği azami ölçüde, Site sahibi; kullanıcıya karşı Site'nin kullanımından veya kullanılamamasından doğan doğrudan, dolaylı, arızi, özel, cezai veya sonuç olarak ortaya çıkan zararlardan (kâr kaybı, veri kaybı, iş kesintisi dahil) sorumlu tutulamaz. Bu sınırlama, Site sahibinin böyle bir zarar olasılığı hakkında bilgilendirilmiş olması durumunda dahi uygulanır.
Site'nin yapı, tasarım, metodoloji dokümantasyonu, grafikler ve yorum metinleri Site sahibine aittir. Ticari amaçlı yeniden yayın, API tekrar satışı veya model parametrelerinin lisanssız dağıtımı yasaktır. Bireysel, akademik veya eğitim kullanımı serbesttir; kaynak belirtilmesi rica olunur.
Site sahibi; bu beyanı, model parametrelerini, gösterge setini, arayüzü ve içeriği önceden bildirimde bulunmaksızın değiştirme hakkını saklı tutar. Güncel metodoloji parametreleri her an metodoloji panelinden JSON olarak indirilebilir.
Bu beyan ve Site kullanımından doğabilecek uyuşmazlıklarda Türkiye Cumhuriyeti hukuku uygulanır; yetkili yargı merci İstanbul mahkemeleri ve icra daireleridir.